İçeriğe geç
Psikoloji Vakti

Görüşme süreci

İlk görüşmede neler olur?

İlk görüşmeye giderken kaygılı olmak çok olağan. Neyle karşılaşacağını bilmek bu kaygıyı biraz hafifletebilir. Bu yazıda ilk görüşmenin çoğu zaman nasıl geçtiğini ve sonrasında neye bakabileceğini anlatıyoruz.

Hazırlayan: Psikoloji Vakti4 dk okuma

Temsilî görsel

Bu yazıda · 6 başlık

Görüşmeden önce küçük bir hazırlık

Hazırlık yapmak zorunda değilsin. Yine de birkaç kısa not, görüşmede aklının dağılmasını önleyebilir. Telefonuna şunlarla ilgili birkaç satır yazabilirsin:

  • Seni şimdi destek aramaya ne yöneltti? Son zamanlarda ne değişti?
  • Gündelik hayatında en çok nerede zorlanıyorsun? Uyku, iş, okul ya da ilişkiler gibi.
  • Bu görüşmelerden ne bekliyorsun? Hayatında neyin farklı olmasını isterdin?
  • Psikoloğa sormak istediğin sorular.

Yüz yüze görüşeceksen adresi ve yolu önceden kontrol et, birkaç dakika erken çıkmaya çalış. Online görüşeceksen konuşmanın duyulmayacağı sessiz bir oda, kulaklık ve şarjı dolu bir cihaz işini kolaylaştırır. Hangi uygulamayla görüşeceğinizi de önceden psikologla netleştir.

Psikoloğun profilinde "İlk görüşmede ne olur" bölümü varsa ona da göz at. Bazı psikologlar ilk görüşmeyi nasıl yürüttüklerini orada kendi sözleriyle anlatır.

İlk görüşmede genellikle neler konuşulur?

Her psikoloğun kendi tarzı var. Yine de ilk görüşme, asıl çalışmadan çok bir tanışmadır ve çoğu zaman şu konulara değinilir:

  • Tanışma: Psikolog kendini ve nasıl çalıştığını kısaca anlatır. Sen de kendinden bahsedersin.
  • Seni getiren konu: Neden şimdi destek aradığını, bunun ne zamandır sürdüğünü ve hayatını nasıl etkilediğini konuşursunuz.
  • Hayatına genel bir bakış: Ailen, işin ya da okulun, ilişkilerin, uykun ve bedensel sağlığınla ilgili sorular sorulabilir. Daha önce destek alıp almadığın ve kullandığın ilaçlar da sorulabilir. Psikiyatristle görüşüyorsan ilaç konusu daha ayrıntılı konuşulabilir.
  • Gizlilik: Konuştuklarınızın gizli kalacağı ve bu gizliliğin hangi durumlarda sınırlı olduğu genellikle bu görüşmede anlatılır.
  • Görüşme düzeni: Ne sıklıkla görüşeceğiniz, bir seansın ne kadar süreceği, ücret, ödeme şekli, iptal ve erteleme kuralları konuşulur.
  • Birlikte karar: Görüşmenin sonunda devam edip etmeyeceğinizi ve devam ederseniz neye odaklanacağınızı konuşursunuz. Psikolog, konunun bir psikiyatristin ya da başka bir meslektaşının alanına girdiğini düşünürse bunu da açıkça söyleyebilir.

Bazı sorular çok kişisel gelebilir. Psikolog bunları seni yargılamak için değil, seni ve hayatını tanımak için sorar. Cevap vermek istemediğin bir soru olursa bunu söylemen yeterli.

Gizliliğin sınırlarını sorabilirsin

Konuştuklarınızı gizli tutmak psikoloğun meslek ilkelerinden biridir. Ama bu gizliliğin bazı sınırları vardır; örneğin senin ya da bir başkasının güvenliğinin ciddi tehlikede olduğu durumlar ya da yasanın bildirim yapmayı zorunlu tuttuğu hâller. Psikolog bunu kendiliğinden anlatmazsa "Gizliliğin sınırları neler?" diye sorabilirsin.

Heyecanlanman ya da ne diyeceğini bilmemen doğal

Görüşme günü kalbin hızlı atabilir, son anda vazgeçmek isteyebilirsin. Psikologlar ilk görüşmeye gergin gelen insanlarla sık karşılaşır. Senden akıcı ve düzenli bir anlatım beklemezler.

Ne diyeceğini bilmiyorsan bunu söyleyerek başlayabilirsin. Psikolog sorularla sana yol gösterir. Susmak, duraksamak, ağlamak ya da konuyu toparlayamamak da olur. Bunların hiçbiri görüşmeyi bozmaz.

Örnek

Nereden başlayacağımı bilmiyorum, biraz gerginim.

İlk görüşmede her şeyi anlatmak zorunda değilsin. Neyi, ne zaman paylaşacağına sen karar verirsin. Güven çoğu zaman yavaş yavaş oluşur. Hazır olmadığın bir konuyu ertelemek de mümkün:

Örnek

Bunu konuşmaya şimdilik hazır değilim. İleride konuşabilir miyiz?

Psikoloğa sorabileceğin sorular

Tanışma iki yönlüdür. Soru sormak kaba kaçmaz; aynı beklentiyle başlamanıza yardım eder. Ücret ve uygun saatler gibi konuları ilk mesajında sormuş olabilirsin. Görüşmede bunlara ek olarak şunları sorabilirsin:

  • Benzer konularda daha önce çalıştınız mı?
  • Nasıl bir yaklaşımla çalışıyorsunuz? Bir seans genelde nasıl geçiyor?
  • Ne sıklıkla görüşmemizi önerirsiniz?
  • Gidişatı nasıl ve hangi aralıklarla birlikte değerlendireceğiz?
  • Bir seansı iptal etmem ya da ertelemem gerekirse ne oluyor?
  • Seanslar arasında size ulaşabilir miyim? Hangi yolla?

Birkaç görüşmeden sonra: Uyum var mı?

Psikologla aranızdaki uyumu tek görüşmede anlamak her zaman kolay değil; ilk görüşme heyecanla geçebilir. Ne hissettiğin çoğu zaman ikinci ya da üçüncü görüşmede netleşir. O zaman kendine şunları sorabilirsin:

  • Psikoloğun beni dinlediğini ve anlamaya çalıştığını hissediyor muyum?
  • Yargılandığımı ya da küçümsendiğimi hissediyor muyum?
  • Anlamadığım bir şeyi sorabiliyor, katılmadığımda bunu söyleyebiliyor muyum?
  • Neye odaklandığımızı ve bunun nedenini az çok biliyor muyum?

Zor bir konuyu konuşmak yorucu olabilir. Görüşmeden ağır bir hisle çıkman tek başına uyumsuzluk sayılmaz. Ama sürekli anlaşılmadığını ya da baskı altında olduğunu hissediyorsan bunu ciddiye al.

Rahatsız olduğun bir şey varsa önce psikoloğa söylemeyi deneyebilirsin. Bunu açıkça konuşmak, birlikte nasıl devam edeceğinize karar vermenizi kolaylaştırabilir.

Örnek

Bazen konuşma benim için biraz hızlı ilerliyor. Biraz daha yavaş gidebilir miyiz?

Görüşmelerde kendini güvende hissetmiyorsan önce konuşmak zorunda değilsin; görüşmeleri bırakabilirsin. Bu sitedeki bir psikologla ilgili şikâyetin varsa bize iletisim@psikolojivakti.com adresinden yazabilirsin.

Devam etmek istemezsen

İlk görüşmeden sonra devam edip etmemek tamamen senin kararın. Uzun bir açıklama yapman gerekmez; "Şimdilik devam etmek istemiyorum, teşekkür ederim" demen yeterli. Önceden alınmış bir randevun varsa konuştuğunuz iptal kuralını hatırlayıp zamanında haber ver.

İlk kişiyle uyum yakalayamamak, destek almanın sana göre olmadığı anlamına gelmez. Psikoloji Vakti üzerinden yeniden arama yapıp başka bir psikoloğa yazabilirsin; bunu bize bildirmen gerekmez. Bu adımı nasıl atabileceğini yazının sonundaki bağlantıda ayrıca anlatıyoruz.

Acil bir durumdaysan

Kendine ya da bir başkasına zarar verme düşüncen varsa ya da kendini güvende hissetmiyorsan ilk görüşmeyi bekleme. 112'yi ara ya da en yakın acil servise git.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ya da tedavi yerine geçmez.

Bu yazı hakkında

Rehberdeki yazıları Psikoloji Vakti hazırlar; metin değiştikçe yazının başındaki güncelleme tarihi de değişir. Yazılar genel bilgi verir, belirli bir kişiyi önermez. Yazıda bir hata görürsen iletisim@psikolojivakti.com adresine yaz.

Hakkımızda

Aramaya buradan başlayabilirsin

Şehrini ya da semtini, konunu ve görüşme şeklini seç; seçimlerine uyan bütün psikologları günün sırasıyla gör. Nereden başlayacağını bilmiyorsan birkaç kısa soruyla listeyi birlikte daraltalım.