Seçim yaparken
Psikolog mu, psikiyatrist mi? Hangisine gitmelisin?
Destek almaya karar verdin ama kime gideceğini bilmiyorsun: psikolog mu, psikiyatrist mi? Bu soruda takılıp kalmak çok olağan. Bu yazıda unvanlar arasındaki farkı ve karar verirken nelere bakabileceğini anlatıyoruz.
Temsilî görsel
Bu yazıda · 5 başlık
Unvanlar ve aldıkları eğitim
Bu sitede psikolog listelerinde üç unvan yer alır; psikolojik danışmanlık ve rehberlik (PDR) mezunları, dil ve konuşma terapistleri ve aile danışmanları da ayrı sayfalarda listelenir. Hepsi görüşmelerle çalışır; aralarındaki asıl fark aldıkları eğitim ve yasal yetkileridir.
- Psikolog: Üniversitede psikoloji lisans eğitimini tamamlamıştır. Görüşmelerle psikolojik destek verir. İlaç yazamaz.
- Klinik Psikolog: Lisans eğitiminin ardından klinik uygulamaları da içeren klinik psikoloji yüksek lisansı ya da doktorası yapmıştır. Ruhsal sorunları değerlendirme ve terapi üzerine ek eğitim almıştır. İlaç yazamaz.
- PDR mezunu: Üniversitede psikolojik danışmanlık ve rehberlik (PDR) lisans eğitimini tamamlamıştır. Görüşmelerle psikolojik danışma ve destek verir. Sağlık meslek mensubu değildir; tanı koymaz, ilaç yazamaz.
- Psikiyatrist: Tıp fakültesinden sonra psikiyatri uzmanlığı yapmış bir hekimdir. Tanı koyabilir, gerektiğinde ilaç yazabilir.
- Dil ve Konuşma Terapisti: Üniversitede dil ve konuşma terapisi lisans eğitimini ya da başka bir lisansın üzerine bu alanda yüksek lisans veya doktora yapmıştır. Konuşma, dil, kekemelik ve okuma güçlüklerinde değerlendirme ve terapi yapar. İlaç yazamaz.
- Aile Danışmanı: Psikoloji, PDR, sosyal hizmet, sosyoloji ya da çocuk gelişimi lisansının üzerine 450 saatlik aile danışmanlığı sertifikasını ya da aile danışmanlığı yüksek lisansını tamamlamıştır. Aile ve çift ilişkilerinde danışmanlık yapar. Sağlık meslek mensubu değildir; tanı koymaz, ilaç yazamaz.
Kısacası psikolog, klinik psikolog ve PDR mezunu danışman seninle görüşmeler yaparak çalışır. Psikiyatrist ise bir hekimdir; o da görüşme yapar, ayrıca gerektiğinde ilaç yazabilir.
Psikologla başlamayı düşünebileceğin durumlar
Bir konuyu konuşarak anlamak ve üzerinde düzenli olarak çalışmak istiyorsan bir psikolog ya da klinik psikologla başlayabilirsin. Örneğin:
- Bir süredir seni yoran bir konuyu, haftalık ya da iki haftalık görüşmelerle konuşmak istiyorsan.
- İlişkilerinde, ailende, işinde ya da okulunda tekrar tekrar karşına çıkan bir zorluğu anlamak istiyorsan.
- Yas, ayrılık, taşınma ya da yeni bir iş gibi büyük bir değişiklikle baş etmeye çalışıyorsan.
- Endişeyle, stresle ya da öfkeyle baş etmenin yollarını biriyle birlikte aramak istiyorsan.
Psikologların çalıştığı konular ve yaklaşımları birbirinden farklıdır. Profillerde bunlara bakarak sana yakın gelen birini seçebilirsin.
Psikiyatristle görüşmeyi düşünebileceğin durumlar
Psikiyatrist bir hekim olarak seni değerlendirir. Şu durumlarda bir psikiyatristle görüşmek isteyebilirsin:
- İlaç konusunu bir hekimle konuşmak, ilacın senin için gerekip gerekmediğini sormak istiyorsan.
- Şu an ruh sağlığınla ilgili bir ilaç kullanıyorsan. Dozu değiştirmek ya da ilacı bırakmak gibi kararları ilacı yazan hekimle konuşursun.
- Bedensel bir sağlık sorunun ya da kullandığın başka ilaçlar varsa ve yaşadıklarının bunlarla birlikte bir hekim tarafından değerlendirilmesini istiyorsan.
- Görüştüğün psikolog, konunun bir hekim tarafından da değerlendirilmesini önerdiyse.
Psikiyatriste gitmek, ilaç kullanacağın anlamına gelmez. İlaç gerekip gerekmediğine psikiyatrist seni değerlendirdikten sonra karar verir ve bunu seninle konuşur. Aklına takılanları, örneğin ilacın ne kadar süre kullanılacağını, ona sorabilirsin.
Psikiyatristle ilk görüşmede yaşadıklarının yanı sıra uykun, bedensel sağlığın ve kullandığın ilaçlar da sorulabilir. Varsa önceki raporlarını ve kullandığın ilaçların listesini yanına almak işine yarar. Görüşmelerin süresi ve sıklığı da görüşmenin amacına göre psikologla yapılan görüşmelerden farklı olabilir; bunu psikiyatriste sorabilirsin.
Psikolog mu, klinik psikolog mu, PDR mezunu mu?
Psikolog, klinik psikolog ve PDR mezunu görüşmelerle çalışır ve üçü de ilaç yazamaz; ilaçla ilgili kararlar hekime aittir. Aldıkları eğitimin farkını yazının başındaki tanımlarda bulabilirsin.
Karar verirken unvan tek ölçü değil. Psikoloğun hangi konularda çalıştığına, nasıl bir yaklaşım kullandığına ve onunla konuşurken kendini rahat hissedip hissetmediğine de bak. Listede aramayı unvana göre daraltabilir ya da unvan seçmeden bütün profillere bakabilirsin.
Kararsızsan ilk mesajında sor
Hangi unvanla başlayacağından emin değilsen bunu ilk mesajında sorabilirsin. Neyle zorlandığını bir iki cümleyle anlatman yeterli. Psikolog ya da psikiyatrist, kendisiyle mi yoksa başka bir meslektaşıyla mı başlamanın daha doğru olacağını sana söyleyebilir.
İkisi birlikte de olabilir
Psikolog ve psikiyatrist birbirinin yerine geçmek zorunda değil. Aynı dönemde ikisiyle birden görüşmek mümkün: Örneğin bir psikiyatrist ilacını takip ederken düzenli görüşmelerini bir psikologla sürdürebilirsin.
Böyle bir durumda ikisine de diğerinden söz etmen işini kolaylaştırır. İkisinin birbiriyle iletişim kurmasını istersen bunu ikisiyle de konuşabilirsin.
Hangisiyle başlarsan başla, yol oradan devam edebilir. Bir psikolog, konunun bir hekim tarafından da değerlendirilmesi gerektiğini düşünürse bunu seninle açıkça konuşabilir. Bir psikiyatrist de düzenli görüşmeler için bir psikologla çalışmanı önerebilir.
Acil bir durumdaysan
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ya da tedavi yerine geçmez.
Bu yazı hakkında
Rehberdeki yazıları Psikoloji Vakti hazırlar; metin değiştikçe yazının başındaki güncelleme tarihi de değişir. Yazılar genel bilgi verir, belirli bir kişiyi önermez. Yazıda bir hata görürsen iletisim@psikolojivakti.com adresine yaz.
HakkımızdaHazır olduğunda psikologlara göz at
Şehrine, konuna ve görüşme şekline göre seçimlerine uyan bütün psikologları gör.
Psikolog bul



