Yakının için
Çocuk ya da ergen için psikoloğa ne zaman gidilir?
Çocuğun için endişelendiğinde "Bu bir dönem mi, yoksa destek mi almalıyız?" diye düşünmen çok anlaşılır. Bu soruya bir yazı cevap veremez. Ama ne zaman bir psikologla konuşmayı düşünebileceğini, bunu çocuğuna nasıl anlatabileceğini ve sürecin nasıl işlediğini anlatabiliriz.
Temsilî görsel
Bu yazıda · 5 başlık
Ne zaman düşünebilirsin?
Çocukların ve gençlerin de zor dönemleri olur; her değişiklik bir sorun anlamına gelmez. Bir davranışın yaşına göre olağan olup olmadığını değerlendirmek de bu yazının işi değil. Yine de bazı durumlarda bir psikologla konuşmak hem çocuğuna hem sana iyi gelebilir:
- Ailede büyük bir değişiklik oldu: taşınma, ayrılık ya da boşanma, bir kayıp, yeni bir kardeş ya da okul değişikliği.
- Çocuğun ya da ergen çocuğun, biriyle konuşmak istediğini kendisi söyledi.
- Öğretmeni ya da okulun rehberlik servisi bir konuda seninle konuşmak istedi.
- Evde aynı konu üzerine sık sık tartışıyorsunuz ve bir yol bulamıyorsunuz.
- Okul, arkadaşlar ya da sınav dönemi çocuğunu bir süredir çok zorluyor gibi görünüyor.
- Ya da yalnızca endişen geçmiyor ve bunu biriyle konuşmak istiyorsun.
Bu bir kontrol listesi değil. Çocuğunu yakından tanıyan sensin; içindeki endişe sürüyorsa bunu ciddiye alman yeterli bir sebep. Neler olduğunu tek başına çözmen gerekmez; bunu çocuğunla görüşecek kişiyle birlikte konuşursunuz. Çocuğunun büyümesi ve gelişimiyle ilgili sorularını çocuk doktoruyla da konuşabilirsin.
Her psikolog çocuklarla ya da ergenlerle çalışmaz. Profillerdeki "Yaş grupları" satırına bak; listede aramayı yaş grubuna göre daraltabilirsin. Çocuklarla çalışan psikologların bir kısmı belirli yaşlara odaklanır; bunu ilk mesajında sorabilirsin.
Çocuğuna nasıl anlatabilirsin?
Görüşmeyi çocuğundan saklamamak ve ona yaşına uygun, dürüst bir açıklama yapmak önemli. "Alışverişe gidiyoruz" gibi gerçeği yansıtmayan bir açıklama, odaya girdiğinde güven duymasını zorlaştırabilir. Birkaç öneri:
- Küçük bir çocuk için kısa ve basit tut: "Duygular hakkında konuşan, birlikte oyun da oynayabileceğin biriyle tanışacaksın."
- Ceza gibi sunma. "Uslu durmazsan seni psikoloğa götürürüm" gibi cümleler görüşmeyi korkulacak bir şeye dönüştürür.
- Suçu onda arama. "Senin bir sorunun var" yerine "Son zamanlarda bazı şeyler seni zorluyor gibi, bunları konuşabileceğin biri olsun istiyorum" diyebilirsin.
- Sorularına dürüst cevap ver. Bilmediğin bir şey sorarsa "Bilmiyorum, ilk görüşmede birlikte soralım" demen yeterli.
- Ergen çocuğunu kararın içine kat. Profilleri birlikte okuyabilir; online ya da yüz yüze görüşme, kadın ya da erkek bir psikolog konusunda bir tercihi olup olmadığını sorabilirsin.
Ergen bir çocukla konuyu açarken şuna benzer bir cümle kurabilirsin:
Bir süredir seni zorlayan şeyler var gibi geliyor bana. Bunları benimle konuşmak zorunda değilsin, ama aileden olmayan biriyle konuşmak iyi gelebilir. Bir kez görüş, sonra nasıl hissettiğini birlikte konuşalım.
Nasıl anlatacağını psikoloğa sorabilirsin
Görüşmeyi çocuğuna nasıl anlatacağını bilemiyorsan bunu ilk mesajında ya da ilk görüşmede psikoloğa sorabilirsin. Bu çok olağan bir soru; çocuğunun yaşına göre nasıl bir açıklama yapabileceğini birlikte düşünebilirsiniz.
Ebeveyn olarak senin rolün
Görüşmeler çocuğunla yapılsa da süreçte senin de yerin var. Bunun nasıl olacağı psikoloğa, çocuğunun yaşına ve konuya göre değişir. Kimi psikolog ilk görüşmeyi yalnızca anne babayla yapar, kimi hepinizle birlikte, kimi de doğrudan çocukla başlar.
- Onay: Görüşmeler için kimin onay vermesi gerektiğini ve onayın nasıl alınacağını ilk görüşmede psikoloğa sorabilirsin. Boşanmışsanız ya da ayrı yaşıyorsanız bunu baştan söyle; nasıl ilerleyeceğinizi birlikte netleştirirsiniz.
- Bilgi: Psikolog, çocuğunun hayatındaki önemli değişiklikleri ve senin gözlemlerini senden öğrenmek isteyebilir.
- Düzen: Görüşmelere düzenli gitmek, saatleri ayarlamak ve ödeme gibi pratik konular genellikle senin üstündedir.
- Ev: Psikolog, evde nelere dikkat edebileceğinizi seninle konuşabilir ya da bazı görüşmelere senin de katılmanı isteyebilir.
- Alan tanımak: Her görüşmeden sonra "Ne konuştunuz?" diye sormamaya çalış. Anlatmak isterse dinle.
Bu süreçte senin de zorlandığın yerler olabilir. Çocuğun için destek ararken kendin için de bir psikologla görüşebilirsin; bu görüşmelerde çocuğuna nasıl destek olabileceğini de konuşabilirsin.
Gizlilik: Neler anlatılır, neler anlatılmaz?
Çocuklar ve özellikle gençler, anlattıklarının ayrıntısının ailelerine aktarılmayacağını bildiklerinde daha rahat konuşabilir. Bu, senden bir şey saklandığı anlamına gelmez; çocuğunun kendine ait bir alanı olduğu anlamına gelir.
Bunun nasıl işleyeceğini ilk görüşmede psikologla konuşabilirsiniz: Sana hangi bilgiler aktarılacak, ne sıklıkla bir araya geleceksiniz, sen nasıl bilgi vereceksin? Psikolog genel gidişat hakkında seninle konuşabilir; konuşmaların ayrıntısını ise çoğu zaman çocuğunla arasında tutar.
Gizliliğin sınırları da vardır. Örneğin çocuğunun ya da bir başkasının güvenliği ciddi tehlikedeyse psikolog seni ya da ilgili kurumları bilgilendirebilir. Bu sınırları ilk görüşmede hem sen hem çocuğun sorabilirsiniz.
Gizliliği çocuğunla da konuş
"Anlattıklarım anneme babama söylenecek mi?" sorusu gençlerin aklındaki ilk sorulardan biri olabilir. Gizliliğin nasıl işlediğini ona da anlat ya da ilk görüşmede psikoloğun anlatmasını iste.
İlk adım için
Konular arasında "Çocuk" ve "Ergen" başlıklarına göz atabilir, oradan bu yaş gruplarıyla çalışan psikologlara ulaşabilirsin. İlk mesajda çocuğunu ayrıntılı anlatmana gerek yok: yaşı, konu bir iki kelimeyle, görüşme şekli ve uygun saatler yeterli. İlk mesaja örnekleri "Bir yakının için psikolog arıyorsan" yazısında bulabilirsin.
Acil bir durumdaysan
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ya da tedavi yerine geçmez.
Bu yazı hakkında
Rehberdeki yazıları Psikoloji Vakti hazırlar; metin değiştikçe yazının başındaki güncelleme tarihi de değişir. Yazılar genel bilgi verir, belirli bir kişiyi önermez. Yazıda bir hata görürsen iletisim@psikolojivakti.com adresine yaz.
HakkımızdaHazır olduğunda psikologlara göz at
Şehrine, konuna ve görüşme şekline göre seçimlerine uyan bütün psikologları gör.
Psikolog bul



