İçeriğe geç
Psikoloji Vakti

Başlarken

Psikoloğa ne zaman gitmeli?

Psikoloğa gitmek için her şeyin çok kötüye gitmesini beklemen gerekmez. "Benimki o kadar önemli değil" diye düşünüp ertelemek çok olağan. Bu yazıda bir psikologla konuşmanın iyi gelebileceği bazı anları ve ilk adımı nasıl atabileceğini anlatıyoruz.

Hazırlayan: Psikoloji Vakti4 dk okuma

Temsilî görsel

Bu yazıda · 5 başlık

"Yeterince kötü" olmayı beklemen gerekmez

Psikoloğa ancak çok zor bir dönemde gidilir diye düşünülür. Oysa psikologlar yalnızca kriz anlarında değil, bir konuyu anlamak, bir karar vermek ya da kendini daha yakından tanımak isteyen insanlarla da çalışır.

Destek almak için bir tanın olması ya da yaşadığını tek kelimeyle adlandırabilmen gerekmez. "Bir şeyler yolunda değil ama ne olduğunu bilmiyorum" demek de görüşmeye başlamak için yeterli bir sebep.

Biriyle konuşmanın iyi gelebileceği anlar

Aşağıdaki liste bir test değil. Maddelerden birini kendinde görmen senin hakkında bir şey söylemez; hiçbirini görmemen de destek alamayacağın anlamına gelmez. Bunlar, insanların psikoloğa yazmadan önce sık anlattığı anlardan yalnızca bazıları:

  • Hayatında büyük bir değişiklik oldu: bir kayıp, ayrılık, taşınma, yeni bir iş ya da yeni bir bebek.
  • İlişkilerinde, ailende ya da işinde aynı zorluk tekrar tekrar karşına çıkıyor.
  • Endişe, üzüntü ya da öfke gibi duygular bir süredir işini yapmanı, uyumanı ya da insanlarla görüşmeni zorlaştırıyor.
  • Bir konu aklından hiç çıkmıyor ve günün büyük kısmında onu düşünüyorsun.
  • Geçmişte yaşadığın bir olay hâlâ aklına geliyor ve seni yoruyor.
  • Yakınlarına anlatmakta zorlandığın ya da anlatmak istemediğin bir şey var.
  • Önemli bir karar vermen gerekiyor ve bunu tarafsız biriyle konuşmak istiyorsun.
  • Ya da yalnızca kendini daha yakından tanımak istiyorsun.

Bunlardan biri sana tanıdık geliyorsa bir psikologla konuşmak iyi gelebilir. Neyle zorlandığını önceden adlandırman gerekmez; bunu birlikte anlamak da görüşmelerin bir parçası.

Kime gideceğinden emin değilsen

Psikolog, klinik psikolog ve PDR mezunu danışman görüşmelerle çalışır, ilaç yazamaz. Psikiyatrist ise bir hekimdir. İlaç konusunu konuşmak istiyorsan ya da şu an ilaç kullanıyorsan bunu bir psikiyatristle ya da ilacı yazan hekimle konuşursun; ilaçla ilgili kararı hekim verir. Farkı yazının sonundaki bağlantıda ayrıntılı anlatıyoruz.

Ertelemeye yol açan düşünceler

Ertelemenin arkasında çoğu zaman birkaç tanıdık düşünce olur. Sık duyulanlardan bazıları ve onlara başka bir açıdan bakmanın yolları:

  • "Benden daha zor durumda olanlar var." Başkalarının yaşadıkları, senin zorlandığın şeyi küçültmez. Psikologla konuşmak için sıranın gelmesini beklemen gerekmez.
  • "Kendi başıma halletmeliyim." Destek almak, kendi çabanı bırakmak değil; o çabayı biriyle birlikte göstermek demek.
  • "Ne anlatacağımı bilmiyorum." Bilmen gerekmez. Psikolog sorularla sana yol gösterir; ne kadarını, ne zaman paylaşacağına sen karar verirsin.
  • "Bir kez başlarsam yıllarca gitmem gerekir." Ne sıklıkla ve ne kadar süre görüşeceğinizi birlikte konuşursunuz. İstediğin zaman ara verebilir ya da bırakabilirsin.
  • "Birileri öğrenirse ne düşünür?" Konuştuklarınızı gizli tutmak psikoloğun meslek ilkelerinden biridir. Gizliliğin hangi durumlarda sınırlı olduğunu ilk görüşmede sorabilirsin.

Görüşmeler neye benzer?

İlk görüşme çoğu zaman bir tanışmadır. Psikolog seni neyin getirdiğini, bunun ne zamandır sürdüğünü ve hayatını nasıl etkilediğini sorar; nasıl çalıştığını anlatır. Sen de ona aklındaki soruları sorarsın. Sonunda devam edip etmeyeceğinize ve devam ederseniz neye odaklanacağınıza birlikte karar verirsiniz.

Sonraki görüşmelerde konuşulanlar, birlikte belirlediğiniz konulara göre şekillenir. Bazı psikologlar seanslar arasında küçük alıştırmalar önerir, bazıları geçmişini ve ilişkilerini daha serbestçe konuşabileceğin bir alan açar. Hangisinin sana iyi geldiğini zamanla fark edebilir, bunu psikoloğunla da konuşabilirsin.

İlk adımı küçük tutabilirsin

Başlamak için her şeyi çözmüş olman gerekmez. İlk adım birkaç profile göz atmak ya da bir psikoloğa kısa bir mesaj yazmak olabilir. Bir kez görüşüp devam edip etmeyeceğine sonra karar vermek de mümkün.

  • Neyle ilgili konuşmak istediğini düşün; bir iki kelime yeterli. Konulara göz atmak bunu adlandırmana yardım edebilir.
  • Online mı, yüz yüze mi görüşmek istediğine karar ver. Yüz yüze görüşeceksen evine ya da işine yakın bir semt seçmek işini kolaylaştırır.
  • Sana yakın gelen birkaç profil seç ve kısa bir mesaj yaz. Ücreti ve uygun saatleri o mesajda sorabilirsin.
Örnek

Merhaba, bir süredir kendimi çok yorgun ve gergin hissediyorum, bunu konuşmak için görüşme yapmak istiyorum. Online görüşüyor musunuz? Uygun saatlerinizi ve seans ücretinizi öğrenebilir miyim?

Bazen bir şeyleri ilk fark eden sen değil, bir yakının olur. "Son zamanlarda seni yorgun görüyorum" gibi bir cümle duyduysan bunu düşünmek isteyebilirsin. Ama bir psikologla görüşüp görüşmeyeceğine yine sen karar verirsin.

Acil bir durumdaysan

Kendine ya da bir başkasına zarar verme düşüncen varsa ya da kendini güvende hissetmiyorsan randevu bekleme: Hemen 112'yi ara ya da en yakın acil servise git.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ya da tedavi yerine geçmez.

Bu yazı hakkında

Rehberdeki yazıları Psikoloji Vakti hazırlar; metin değiştikçe yazının başındaki güncelleme tarihi de değişir. Yazılar genel bilgi verir, belirli bir kişiyi önermez. Yazıda bir hata görürsen iletisim@psikolojivakti.com adresine yaz.

Hakkımızda

Aramaya buradan başlayabilirsin

Şehrini ya da semtini, konunu ve görüşme şeklini seç; seçimlerine uyan bütün psikologları günün sırasıyla gör. Nereden başlayacağını bilmiyorsan birkaç kısa soruyla listeyi birlikte daraltalım.